no related item

شنونده: 28
دریافت: 376
بازدید: 862

نویسنده :

ويدا همراز,

تهیه کننده اثر مرجع:

نينا ايزديار,

ايران و موانع تاريخي توسعه(قسمت نه)

اوضاع سیاسی اجتماعی و اقتصادی ایران در زمان پهلوی دوم

وضیعت سیاسی و اقتصادی ایران در زمان حكومت محمدرضا پهلوی كه حدود سی سال را در بر می گیرد یكی از دوره های حساس تاریخ ایران است.

می توان گفت چهارده سال اول سلطنت محمدرضا از دوره های پر از تشنج تاریخ ایران است. در سالهای نخستین این دوره شاه ایران اختیار چندانی نداشت و بیشتر نمایندگان مجلس در اثر اعمال نفوذ بیگانگان تعیین می شد. در این دوره چند نیروی فعال سیاسی وجود داشت.
1. جنبش ملی به رهبری مصدق 2. نیروهای سیاسی مذهبی به رهبری آیت ا… كاشانی و نواب صفوی 3. حزب كمونیست توده كه بصورت مستقیم بواسطه شوروی تقویت می شد.
با توجه به تعهد دول اشغالگر مبنی بر تخلیه ایران پس از جنگ جهانی، دولت شوروی از این تعهد سر باز زد زیرا نتوانسته بود امتیاز استخراج نفت شمال را بدست آورد، به همین دلیل بعد از موافقت با خروج كه با تلاش قوام السلطنه و تهدیدات غربی ها میسر شد حزب دموكرات را در آذربایجان به حكومت رساند. پس از حل مسأله آذربایجان سوء قصد نسبت به جان محمدرضا صورت گرفت كه انگشت اتهام متوجه حزب توده شد. در نتیجه دولت آن حزب را منحل اعلام نمود.
همزمان با جنبش ملی و روحانیت به رهبری آیت ا… كاشانی به فعالیت وسیعی برای اعاده حقوق مردم ایران از شركت نفت ایران- انگلیس دست زدند.
با انتصاب رزم آرا به نخست وزیری، تلاش هایی برای جلب رضایت انگلیس در مسأله نفت صورت گرفت و قراردادی كه منفعت انگلیس را تضمین نماید منعقد شد ولی پیش از تصویب مجلس رزم آرا توسط گروه فدائیان اسلام ترور شد. ترور رزم آرا كه رئیس ستاد ارتش نیز بود و بسیار قدرتمند بود وحشت زیادی در دل رجال سیاسی دولت انداخت.
به زودی طوفان سیاسی عظیمی به راه افتاد و قدرت شاه را به لرزه درآورد و او را مجبور ساخت تا پس از تصویب قانون ملی شدن نفت دكتر مصدق را به نخست وزیری انتصاب كند.
پشتیبانی گسترده مردمی و روحانیت از مصدق او را به قدرت بلا منازع تبدیل نمود بگونه ای كه دو سال و اندی حكومت مصدق را می توان یكی از دوره های خفت بار محمدرضا شمرد. او در این دوره تمامی اختیارات محمدرضا را گرفت از جمله اختیار ارتش و نیروهای انتظامی، خواهران و برادران و حتی مادر شاه را به خاطر دخالت های ناروا در امور دولتی از ایران اخراج نمود از جمله اشرف خواهر دو قلوی محمدرضا كه گفته می شود شدیدا روحیه محمدرضا را تضعیف نمود.
ناکارآمدی اقتصادی رژیم پهلوی به گونه‌ای بروز کرده بود که بسیاری از محققان و نویسندگان آن را علت اصلی سقوط رژیم دانسته‌اند. اما باید گفت که پدیده چند بعدی بودن علل انقلاب اسلامی از ویژگی‌های خاص این انقلاب به شمار می‌رود. که علاوه بر علل سیاسی و فرهنگی و اجتماعی بر علل اقتصادی نیز تکیه دارد. در میان نظریات انقلاب، نظریاتی وجود دارند که بر عوامل اقتصادی تاکید می کنند. به این صورت که آنچه از سوی رژیم به عنوان توسعه اقتصادی تبلیغ می‌شد چیزی جز رشد اقتصادی ناموزون نبود.بدیهی است که با هر گونه کاهش و یا نوسان در این منابع رشد مذکور نیز متوقف می‌شد و به علت تضعیف سیاست‌های رفاهی موجبات نارضایتی مردم را فراهم می‌کرد.

 

زمان بارگذاری کتاب گویا:

06/12/1395 5:0

تهيه کننده اینترنتی:

مريم حسيني

دبیر سرویس:

محمدمهدي شادبهر

سرویس تولیدکننده:

سرویس ادبیات و کتاب گویا

گوينده کتاب گویا:

مهران دوستي, ژيلا اميرشاهي,

زمینه کتاب گویا:

ادبی

نوع کتاب گویا:

روایی

قطعه ای از کتاب گویا را بشنوید ... 2':10"

دریافت صدای کل کتاب گویا

115':49"

 
  • فصل 1

    16':52"طرح‌های اقتصادی و فنی آمریکا در ایران

    کیفیت صدا:
     
  • فصل 2

    19':07"اوضاع اقتصادی ایران پس از جنگ جهانی دوم

    کیفیت صدا:
     
  • فصل 3

    20':30"اوضاع سیاسی ایران از سال 55 تا 57

    کیفیت صدا:
     
  • فصل 4

    18':23"اوضاع سیاسی ایران در اواخر سال 57

    کیفیت صدا:
     
  • فصل 5

    23':04"آغاز توسعه در جهان و ایران

    کیفیت صدا:
     
  • فصل 6

    18':02"نقاط ضعف و قوت نظریه وابستگی

    کیفیت صدا:
     
 

ایمیل شما:

email icon