no related item

شنونده: 1
دریافت: 14
بازدید: 689

دی|95

01

14:0

مشاهير زنان مسلمان

مهستی گَنجَوی، بانوی شعر پارسی

ایران صدا : در این برنامه به شرح حال مهستی گنجوی از شاعران دوره ی سلجوقی در قرن ششم هجری می پردازیم.

مهستی گنجوی از شاعران دوره ی سلجوقی، در قرن ششم هجری است.بعضی نام او را «منیژه »و تخلص او را «مهستی »می دانند، از زندگی اش، بخصوص ابتدای آن چندان اطلاعی در دست نیست.تذکره نویسان تنها چند سطری به او اختصاص داده اند و متأسفانه نویسندگان تاریخ ادبیات ما هم به او توجهی نکرده و بعضی حتی از آوردن نام او خودداری کرده اند.این بی توجهی ها به علت تهمت ها و سخنان ناروایی است که به مهستی نسبت داده شده، یا اشعار طنز و مطایبه آمیز خود مهستی است که باعث برداشت غلط بعضی ادیبان متعصب گشته است.البته این بدگمانی و تحقیر نسبت به زنان فاضل و شاعر همیشه وجود داشته است.از حکایت عاشقی رابعه کعب قزداری اولین شاعر زن گرفته تا بدگویی نسبت به دیگران،.خلاصه این که مهستی باید در خانواده ای بزرگ و ثروت مند، یا در خانواده ی اهل فضل به دنیا آمده باشد؛ چون در نوجوانی و جوانی هم علوم زمان خود را فراگرفته وهم هنر موسیقی و شاعری آموخته است.
در جوانی از گنجه به مرو و دربار سلطان سنجر رفت.سال های زیادی در دربار سنجر بود و شغل دبیری داشت.بعد از سلطان سنجر به گنجه بازگشت و با تاج الدین احمد، معروف به «پور خطیب »پادشاه گنجه ازدواج کرد و باقی عمر خود را در کنار همسر شاعر و فاضل خود، در آرامش به سر برد.
دوران زندگی مهستی، دوران شکوفایی شعر فارسی است.او در میان شاعران نامداری چون ادیب صابر، سید حسن غزنوی، پور خطیب، رشید وطواط، عبدالواسع جبلی، انوری و ...
چون ستاره ای درخشید و جاودان ماند.با بعضی از این بزرگان هم سخن بود یا مکاتبه داشت.در این میان شعری از او به جا مانده که در این شعر جواب نامه ی ادیب صابر را داده و او را بسیار ستوده است.مهستی با این که در دربار پادشاهان گنجه و سلطان سنجر بوده، در مدح هیچ کس، شعری نگفته است.
برعکس آنچه به او تهمت زده اند،زنی پاک طینت و روش ضمیر بوده است؛ عطار نیشابوری درحکایتی پاکی و فضل او را
مهستی، آن دبیر پاک جوهر
مقرب بود پیش تخت سنجر
اگر چه روی اوبودی نه چون ماه
ولیکن داشت پیوندی بد و شاه
مهستی شاعر شیرین گفتار و دارای قریحه ی عالی است.با گفتار ساده و روشن خود همراه با طنز و شوخی به زندگی افراد و مشاغل گوناگون خود مثل پسر قصاب، پسر کلاهدوز، خیاط ، نجار ، حمامی و ...پرداخته است.شعرهای او،هم از نظر لفظ و هم معنا جالب توجه است.بعضی از تصاویر و مضمون های شعر او کم نظیر و بسیار تازه است.به طور کلی شعرهای او از طراوت و تازگی خاصی برخوردار است؛ طوری که خواننده گمان می برد بعضی از سروده هایش از شاعران امروزی است.دیوان کوچک او به نام «مهستی نامه »که در این اواخر به کوشش فراوان آقای «فریدون نورزاد » گرد آوری شده، اولین و کامل ترین دیوان او در حال حاضر است.
این دیوان دارای 315 رباعی و 690 بیت دیگر شامل:غزل، قطعات، لغز، مطایبات و یک نامه منظوم است.
مهستی گنجوی عمری دراز داشته و در سن 88 سالگی در شهر گنجه درگذشت و در آرامگاه حکیم نظامی مدفون است.
قصه چه کنم، که اشتیاق تو چه کرد
با من دل پر زرق و نفاق تو چه کرد
چون زلف دراز تو شبی می باید
تا با تو بگویم که: فراق تو چه کرد؟
*
در این زمانه عطا و کرم مخواه از کس
چرا که نقش کرم بی ثبات شد چون یخ
نشان جود چو سیمرغ و کیمیا گردید
به کشتزار سخاوت، کنون فتاده ملخ
اگر سراسر این ملک را بگردی نیست
نه از طعام نشانی، نه دود از مطبخ

تهیه کننده اینترنتی: ويدا بابالو

دبیر سرویس: شايسته جبال باريزي

سرویس قرآن و معارف

منبع : راديو ايران

تهیه کننده برنامه اصلی : عليرضا همراز,

گوینده : مريم نشيبا,

نویسنده : رمضان علي پور,

کلید واژه : مهستي گنجوي شاعره دوره ي سلجوقي, قرن 6, شاعر, مهستي گنجوي,

 

 
مدت:

20':15"

 

20':15" | صدای اصلی برنامه

 

ایمیل شما:

email icon