no related item

شنونده: 1
دریافت: 33
بازدید: 447

اسفند|95

03

15:0

فرهنگ مردم

آیین شالیکاری در فرهنگ عامه

ایران صدا: برای احیای آداب سنتی و قدیمی مازندرانی ها، در چند سال اخیر، جشن خرمن همزمان با پایان برداشت محصولات کشاورزی در مناطق مختلف استان برگزار می شود تا نسل جدید را در کشاکش انواع هجمه های فرهنگی با گذشته غنی اش پیوند زند.

جشن خرمن مازندران نیز از آداب قدیمی و سنتی شالیکاران و کشاورزان این دیار بوده که آیینی برای شکرگذاری، شادمانی و احیای فرهنگ بومی است. این جشن در روزهای اخیر در برخی مناطق مازندران از جمله روستای پهنه کلای ساری با همت برخی از دوستداران فرهنگ و آداب استان به اجرا درآمد.
در این جشن آیینی، دسته های شادمانی همراه با سرنا نوازی ، زنان با لباس های محلی و مجمعه بر سر و همچنین مردان با ابزار و ادوات كشاورزی به اجرای برنامه های شاد و مفرح می پردازند، همچنین اجرای موسیقی محلی مرتبط با جشن از دیگر برنامه ها است.
در حاشیه این جشن، زنان دهكده آش و پلوی بركت را درست می كنند و به عنوان تبرك به حضار می دهند تا از بلایا دور باشند، همچنین جینگا و خرمن سنتی با اسب و نمونه شخم زنی و نمایشگاهی از كارهای محلی توسط مردم انجام می شوند. آیین هایی که رفته رفته به فراموشی سپرده می شوند.
جشن خرمن برای اولین بار در بخش كلیجانرستاق ساری در روستای پهنه کلای ساری برگزار شد و متاسفانه یکسری از آداب و رسوم آیینی و سنتی استانها به فراموشی سپرده شده است و باید این آیین های نیاکانمان را حفظ کنیم.
نیاکان ما در مسیر کاشت و داشت و برداشت محصول نتیجه زحماتشان را می دیدند و اما تکنولوژی امروزی سبب شده تا برخی آیین ها کمرنگ شود، در گذشته کشاورز با زمین، خاک و گیاه رابطه ملموس تری داشت و شور و هیجان را درک می کرد.
شکرگذاری پس از برداشت محصول بهانه ای بود برای برگزاری جشن تا شرایطی بوجود آوردند تا شادی درونشان را نشان دهند.
دلیل اینکه اکنون این سنت ها را کمتر می بینیم، این است که زیاد با فرایند طبیعی کشاورزی مواجه نیستیم و برخی از سنت ها در فرآیند شهرنشینی فراموشی شده است.
تنها روستاییان را بر سر مزارع می توان دید و خوش نشین ها نیز کشت و کار کشاورزی را به روستاییان واگذار کرده اند. برگزاری جشن خرمن بهانه ای بود تا اهالی را اعم از خوش نشین و روستایی گردهم جمع کنیم و یادی از سنتهای گذشته داشته باشیم.
برپایی این جشن ها سبب احیای آداب بومی می شود و در انتقال آداب و روسوم به نسل جوانان کمک می کند و باید این نسل را با گذشته نیاکانمان پیوند دهیم.

برگزاری جشن خرمن پهنه کلای ساری، بهانه ای شد تا با برخی از اهالی به گفتگو بنشینیم و از خاطرات گذشته و آیین های سنتی مازندران برایمان تعریف کردند.


حاج آقا دلاویز اهل سوادکوه و ساکن روستای پهنه کلای ساری با یادآوری سنت های قدیمی به خبرنگار مهر می گوید: بنابر یک رسم دیرینه در استان بعد از برداشت شالی و با نزدیک شدن به پائیز مراسم شکرگزاری از این نعمت خدادادی(شالی) برگزار می شد.

وی، گفت: برداشت محصول کشاورزی در گذشته ، از طریق ابزار و ادوات ابتدایی کار سخت و طاقت فرسایی بود و این کار طی چندین مرحله توسط افراد و با استفاده از چاریایانی چون اسب و... انجام می شد.

دلاویز، در ادامه به مرحله درو کردن شالی توسط زنان و مردان روستایی، جمع کردن شالی که در اصطلاح محلی به آن کوفا می گویند اشاره کرد و افزود: بعد از این مرحله، با اجرای مرحله خرمن کوبی توسط اسب و دواندن اسب ها بر خرمن های بر زمین ریخته با استفاده از ابزاری به نام لیفا و فیه، این دانه های که از کاه جدا شده بود را در مسیر باد قرار می دادند.
در اثر وزش باد کاه ها از دانه های شالی که سنگین تر بودند جدا می شد و به این ترتیب حاصل دسترنج کشاورزان در فصل بهار و تابستان به بیشترین رنج تبدیل به برنج می شد.
جشن خرمن جشنی است که در پایان برداشت محصول در مناطق ساحلی مازندران توسط مازندرانی‌ها برگزار می‌شد. این جشن به بهانه شکرگزاری از خداوند و شادمانی پس از یک دوره کاشت، داشت و برداشت و خستگی ناشی از کار طاقت‌فرسای کشاورزی در شالیزارها در فصل گرما در منطقه سرسبز مازندران برگزار می‌شود.
گفتنی است برنامه پیش از این از شبکه رادیویی ایران پخش شده است.

تهیه کننده اینترنتی: اعظم سادات جعفرآبادي

دبیر سرویس: علي جعفري فوتمي

سرویس فرهنگ و هنر

منبع : راديو ايران

تهیه کننده برنامه اصلی : ناهيد گودرزي,

گوینده : شهين مهين فر, محمدمحسن رفيعي,

نویسنده : ناصر ملاييان,

کلید واژه : شاليکاري در مازندران, فرهنگ عامه, وجين کاري بانوان در شمال,

تصویر تکمیلی برنامه

 

 
مدت:

29':15"

 

29':15" | صدای اصلی برنامه

 

ایمیل شما:

email icon