no related item

شنونده: 1
دریافت: 14
بازدید: 572

اسفند|95

28

15:0

فرهنگ مردم

آداب و رسوم نوروز در شهرستان خوی

ایران صدا: آداب و رسوم عید نوروز در شهرستان خوی، یادگارهایی گرانسنگ و پر بها از گذشته های دور مردم آن دیار است.

در مطالعات مردم شناسی انجام گرفته هر کدام از چهار چهارشنبه ماه اسفند، نمادی از عناصر چهارگانه یعنی آب، خاک، باد و آتش بودند که با طبیعت کشاورزی منطقه آذربایجان غربی نیز سنخیت دارند و مردم نیز هر کدام از این چهارشنبه ها را به نوعی با آیین هایی خاص گرامی می داشتند.
(چهارشنبه ‏دروغین)،چهارشنبه هفته دوم اسفند ماه را کوله چارشنبه،(چهارشنبه کوتاه)، سومین را موشتولوقچی چهارشنبه ( چهارشنبه پیام آور) و چهارمین چهارشنبه را آخر چارشنبه (آخرین چهارشنبه) می نامند.‏
مردم آذربایجان غربی از عید سال نو با عنوانهایی چون « نوروز بایرامی» و « ایل بایرامی» یاد می كنند و گاه لفظ بایرام به معنای نوروز عموماً به این جشن ملی بزرگ اختصاص داده می شود.
واژگانی چون «بایرام آخشامی» (عصر نوروز )، «بایرام آیی» (ماه نوروز )، « بایرام گونی» (روز نوروز)، « بایرام بازاری» (بازار نوروز )، « بایرام سفره سی» (سفره نوروز )، «بایرام پالتاری» ( لباس نوروز)، «بایرام یومورتاسی» (تخم مرغ نوروز )، « بایرام ایش لری» (كارهای نوروز )، « بایراملیق» (نوروزی ) و ... همه واژگانی هستند که در ارتباط با عید نوروز استفاده می شوند .
همچنین در گذشته مردم این منطقه از واژه بایرام برای نامگذاری فرزندان خود نیز بهره می بردند. ممكن بود كودكی در روز عید نوروز متولد شود و نامهایی چون بایرام، بایرامعلی، بایرام خاتون، نوروز، نوروز علی و .. را به خود گیرد.
در هر منطقه از ایران زمین آیین هایی متناسب آن منطقه برای فرا رسیدن بهار و عید نوروز برگزار می شود و در آذربایجان غربی هم مردم برای پیشواز‏‎ ‎بهار و عید نوروز آیین ها و مراسم متعددی ‏داشتند که با گذر زمان کم رنگ شده و‎ ‎بعضی نیز در آستانه محو شدن از اذهان جامعه قرار دارد.
در گذشته خانواده های آذربایجانی سفره سفید پارچه ای به نام " بایرام سوفراسی" سفره عید یا " یمیش سوفراسی" سفره خوراکی را در اتاق مهمان پهن می کردند و هر مهمانی که از راه می رسید پای آن می نشست و صاحبخانه از آنها پذیرایی می کرد. این سفره در واقع هم سفره پذیرایی بود و هم سفره هفت سین، اما به شکل محلی و قدیمی که بسان امروز از تشریفات مواد آن خبری نبود.
درمیان مردم آذربایجان غربی رسم بر این است پیش از رسیدن نوروز پوشاک نو خریده ، به خانه و حیاط سر و سامان داده ، فرش و پلاس نو بافته و به استقبال نوروز می روند.
کارشناس فرهنگ و مردم شناسی می گوید : در عید نوروز آداب و رسومی درباره فال نیک رواج دارد به طوری که در شب چهارشنبه آخر سال ( چهارشنبه سوری ) دختران جوان در دل فالی گرفته و مخفیانه پشت درنیمه باز به انتظار ایستاده و اگر در این هنگام حرف خوب وموافقی بشنوند اشاره ای به برآورده شدن آرزویشان ، و اگر حرف نامناسبی بشنوند اشاره از عملی نشدن نیتشان است . بنا براین سنت و آیین به هنگام عید نوروز مردم از بد گویی و حرف نامناسب دوری می جویند.
سپهرفر می افزاید : یکی از رسم های مربوط به ایام نوروز در مناطق کرد زبان مانند مهاباد، پیرانشهر، بوکان و سردشت ، رسم میر میرن یا همان میر نوروزی است که گویا در زمانهای گذشته به مدت سیزده روز اول فروردین ماه اجرا می شده است ، بعدها مردم منطقه زمان اجرای آن را فراموش کرده و تنها به مدت یکی دو روز انجام می دادند و اکنون نیز به بوته فراموشی سپرده شده است.
زنان ‏کدبانوی آذری هم از چند روز مانده به نوروز دست به کار می شوند و خانه تکانی را آغاز می کنند. شستن ‏فرشها، گردگیری، رنگ کردن خانه و تزیین اتاق میهمان ( قوناق اتاقی ) از جمله این کارهاست و پخت انواع ‏کلوچه های سنتی ، تهیه تخم مرغ رنگ‏‎ ‎شده ، تهیه سبزه و سمنو و آماده کردن ‏سفره نوروز از دیگر امور مقدماتی نوروز هستند.‏
گفتنی است برنامه پیش از این از شبکه رادیویی ایران پخش شده است.

تهیه کننده اینترنتی: اعظم سادات جعفرآبادي

دبیر سرویس: علي جعفري فوتمي

سرویس فرهنگ و هنر

منبع : راديو ايران

تهیه کننده برنامه اصلی : ناهيد گودرزي,

گوینده : شهين مهين فر, محمدمحسن رفيعي,

نویسنده : ناصر ملاييان,

کلید واژه : بايرام, باران نوروز, آداب و رسوم نوروز در خوي,

تصویر تکمیلی برنامه

تصویر تکمیلی برنامه

 

 
مدت:

23':25"

 

23':25" | صدای اصلی برنامه

 

ایمیل شما:

email icon