no related item

شنونده: 10
دریافت: 49
بازدید: 885

فروردین|96

02

15:0

آنسوي تماشا

جرج برنارد شاو

ایران‎‌صدا: جرج برنارد شاو، منتقد و مصلح اجتماعی و نمایش نامه نویس ایرلندی در 1856م، در دوبلین (ایرلند) متولد شد. او یکی از نویسندگان انگلیسی ـ ایرلندی است که آثار ارزنده ای را به ادبیات انگلیسی تقدیم کرده است.

کارشناس/مهمان: اسدالله اسدي, علي ميرزايي,  

شاو، در چهارده سالگی، ترک تحصیل کرد و در 1876م، همراه مادرش ـ که معلّم موسیقی بود ـ، به انگلستان رفت و در آن جا زندگی ادبی خود را به عنوان داستان نویسی موفّق شروع کرد. در 1895م، به عنوان منتقد تئاتر، برای مجلّه «ساتوردی. ریویو» قلم زد. او به ایبسن، ارادت داشت و به طرفداری از او کتاب «جوهره ایبسن گرایی» را در 1891م نوشت. آرزوهای شاو، به عنوان منتقد موسیقی و تأثیر ارادتش به واگنر و ایبسن و ویلیام باتلر، موقعیت وی را به عنوان نمایش نامه نویسی که در تمامی گونه های شناخته شده تئاتر سررشته داشت، تثبیت کرد.شاو، همانند ایبسن، تئاتر را وسیله ای برای نجات تماشاگران از خودستایی، دورویی و بی عقلی می دانست.او از متخصّصان «تئاتر خوش ساخت» به شمار می آمد و تماشاگران را با حرکت و سخن، ترغیب می کرد تا قهرمانان را همچون آدم های شریر و آدم های شریر را همچون قهرمان ببینند.او این طرح فکری را در نمایش های: سرگرد باربارا، بشر عادی و بشر عالی4 و اسحله و انسان ،به وضوح نشان داده است. شاو، در حرکات و سخنانش پارادُکس (تناقض)های بسیاری به کار می برد تا با توسّل به خودباوری بیننده، قهرمانان خود را مطابق دیدگاه مذهبی و اجتماعی خود بشناساند. او از شوخی، بسیار بهره می گرفت تا از آن، نتیجه ای انتقادی و جدّی بگیرد. نبوغ وی در خدمت اصلاح جامعه بود و حتی اگر در زمانی، حالتی دلقک وار به شخصیت هایش می داد، این، چیزی از جدّی بودنِ نتایجش نمی کاست.اوّلین نمایش نامه او به نام «خانه مردانِ زنْ مُرده» به طور تحریک آمیزی به مسئله خان سالاری می پردازد.در 1898م، نمایش «مطبوع و نامطبوع» را با مقدّمه ای تهاجمی درباره سانسور تئاتر منتشر کرد. از نمایش های دیگر او می توان به: کاندیدا، جزیره دیگر، جان بول و معمّای دکتر پیگمالپون اشاره کرد.شاو، در تاریخ نیز آثاری دارد. وی در این آثار، از طریق مقایسه زمان حال و گذشته و ایجاد لحظه های کُمیک (شاد) با قرار دادن شخصیت های تاریخی در زمان حاضر و تکرار عملکرد آنها، به بیان تاریخ می پردازد.شاو، این نویسنده قدرتمند ـ که در1925م جایزه نوبل ادبیات را از آنِ خود ساخت ـ، در دوم نوامبر 1950م، در سنّ 94 سالگی درگذشت.
سبک شاوْ در نمایش نامه نویسی
انشای شاو، به حدّی روان و روشن است که گفته اند او همچنان که حرف می زد، مطلب می نوشت. او بر خلاف دیگران، هرگز از پیش، طرح نمایش نامه را نمی ریخت. به همین جهت، وقتی که شروع به نوشتن نمایش نامه می کرد، خودش هم نمی دانست آخرش چه بلایی بر سر قهرمانانش خواهد آمد. اگر چه اهل بلا نبود و همیشه نمایش نامه های خود را با یک خنده طولانی پایان می داد، ولی باز هم نگران سرانجام کار قهرمان های خود بود! شیوه نگارش نمایش نامه های او بدین ترتیب بود که اوّل، موضوعی توجه او را به خود جلب می کرد، آن وقت کمی درباره موضوع می اندیشید و سپس بلافاصله شروع به نوشتن می کرد و هر چه به فکرش می رسید، در آن می گنجانید تا این که سرانجام، نمایش نامه پایان می یافت.از ویژگی های شاو، این بود که در هنگام نگارش نمایش نامه، به قواعد معمولی نمایش نامه نویسی توجّه نداشت. مثلاً رعایت وحدت زمان و مکان را نمی کرد و تمام نمایش نامه او یک فصل داشت و یا به نظر می رسید که یک فصل دارد.از خصوصیات دیگر نمایش نامه های شاو، کم بودن «حرکت» در آن است. حتی به نظر می رسد که برخی از نمایش نامه های وی به کلّی فاقد حرکت است و چیزی غیر از گفتگو نیست.شاخصه بارز شاو در نمایش نامه نویسی، آن است که وی بر خلاف بسیاری از نمایش نامه نویسانِ دیگر، نمایش نامه را به خاطر نمایش نامه نوشتن نمی نوشت؛ بلکه برای او نمایش نامه، فقط وسیله ای بود برای تعلیم یک اندیشه فلسفی و اجتماعی و یا اخلاقی.
اندیشه های شاو
ـ یک شعار خوب، نیمی از نبرد است.
ـ آزادی، توأم با مسئولیتْ است. به همین علّت است که اکثر افراد، از آن می ترسند.
ـ زندگی ای که صَرف ارتکاب اشتباهات شده، نه تنها آبرومندانه تر، بلکه مفیدتر از زندگی ای است که صَرف انجام دادن هیچ کاری نشده است.
ـ در برابر امیال خود، مقاومت کن. همه چیزهای خوب را تجربه کن و خو را با بهترینِ آنها عادت بده.
ـ کاری که خدا آن را درست کرده است، آدمی زاده نمی تواند آن را به هم بزند.
ـ حقیقت، یگانه چیزی است که هیچ کس باورش نخواهد کرد.
ـ خوشی و راحتی دائمی، در تمام مدّت زندگی! این همان چیزی است که هیچ کس نمی تواند تحمّلش کند.
ـ در زندگی، دو تراژدی وجود دارد: یکی آن که آن چه دلتان می خواهد به دست نیاورید؛ دیگر آن که هر چه دلتان خواست، به دستش آورید.
بررسی هنرهای نمایشی در جنوب شرق آسیا،تئاتر پولادشهر اصفهان ، تاریخ تحلیلی سینما و کتاب شناسی سینما از دیگر بخش های این برنامه است.
این برنامه پیش از این از رادیو جوان پخش شده است.

تهیه کننده اینترنتی: منصوره وهابي

دبیر سرویس: علي جعفري فوتمي

سرویس فرهنگ و هنر

منبع : راديو جوان

تهیه کننده برنامه اصلی : اکبر لکلري,

گوینده : اردشير صالح پور,

کلید واژه : سينما و تئاتر, نمايش جنوب شرق آسيا, برنارد شاو,

تصویر تکمیلی برنامه

تصویر تکمیلی برنامه

 

 
مدت:

49':13"

 

49':13" | صدای اصلی برنامه

 

ایمیل شما:

email icon