دسترسی به مواد مخدر در 30 دقیقه ...؟ 

ایران صدا: چه فرقی می‌ کند میزان دسترسی به مواد مخدر 40 دقیقه ‌ای باشد که رئیس انجمن علمی داروسازان از آن می‌ گوید یا 5 دقیقه ‌ای که یکی از مسوولان نیروی انتظامی به شکل غیر رسمی مطرح می‌ کند یا 15 دقیقه‌ ای که یکی از پزشکان متخصص ترک اعتیاد می‌ گوید. حقیقت این است که مواد مثل آب خوردن گیر می‌ آید ، فقط کافی است دستت را دراز کنی .../ گروه دانش و فناوری 

چندی پیش، انجمن علمی داروسازان ایران اعلام کرد متوسط زمان دسترسی به مواد مخدر در ایران 30 تا 40 دقیقه است. دکتر فریبرز فرساد ، دبیر انجمن علمی داروسازان ایران برای اولین بار این موضوع را پیش کشید و اعلام کرد :‌ متوسط زمان دسترسی به مواد مخدر در ایران 30 تا 40 دقیقه است و حدود سه میلیون معتاد در کشور وجود دارد.‌

وی اضافه کرد: سوء استفاده از داروها و مواد روانگردان در ایران به صورت یک مساله جدی و عامل تهدید کننده سلامت آحاد جامعه درآمده است و زمانی به ابعاد فاجعه بیشتر آشنا می شویم که بدانیم متوسط زمان دسترسی به مواد 30 دقیقه است.
وی مدعی شد براساس آمار اعلام شده از سوی نیروی انتظامی در سال گذشته بیش از 80 هزار قرص اکستازی در ایران کشف شده است و براساس آمارهای رسمی حدود سه میلیون معتاد در کشور وجود دارد که با در نظر گرفتن اعضای چهار نفره برای هر خانواده و به صورت نسبی می توان ادعا کرد حدود 12 میلیون نفر از مردم ایران همه روزه به گونه ای در گیر بحران خانمان سوز اعتیاد هستند.
وی خاطر نشان کرد:‌ سوداگری مواد مخدر چهارمین تجارت عمده جهان محسوب می شود که سالانه بالغ بر 500 میلیارد دلار سود آوری دارد و متاسفانه امروزه تاثیر تبلیغات نوین و اشکال متنوع و اغواگر این دسته از داورهای مخدر بر روی گروه هدف و مصرف کننده اصلی این مواد که محدوده سنی نوجوانان و جوانان 15 تا 30 ساله را در بر می گیرد به همراه شایعات بی اساسی که مصرف این دسته از مواد را فاقد عارضه و اعتیاد معرفی می کند بر شدت مصرف آن افزوده است.
فرساد افزود:‌ خلاء برنامه های آموزشی و اطلاع رسانی کافی و نقش ضعیف رسانه ها و موانع و تابوهای فرهنگی و اجتماعی که بازگو کردن ابعاد فاجعه را محدود می کند، مقابله با تهدید را دشوار و ناکارآمد می سازد.
اسماعیل احمدی مقدم، دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر هم پیشتر شمار تخمینی معتادان کشور را بر اساس برآورد RSA انجام شده در مرکز داریوش در سال 86، یک میلیون و 160 هزار نفر عنوان کرده بود.
به گفته وی، قطعا این آمار پس از جرم ‌زدایی از اعتیاد و صدور کارت ‌های درمان، در موقع مشابه کنونی در سال آینده، رسمی ‌تر اعلام خواهد شد.
وی با بیان این که آمار دقیقی از شمار معتادان تفننی کشور وجود ندارد، تعداد این افراد را بر اساس تخمین 600 تا 700 هزار نفر خواند.
احمدی مقدم تصریح کرد:‌ مصوب شده است که هیچ دستگاهی، خارج از آماری که کمیته آمار ستاد مبارزه با مواد مخدر اعلام می ‌کند، آماری منتشر نکند.
وی همچنین درصد مصرف کنندگان قرص های روانگردان در کشور را نسبت به مواد مخدر ناچیز عنوان کرد و گفت :‌ دغدغه اصلی در عرصه مبارزه با مواد مخدر مصرف مواد مخدر ازجمله کراک است.
گرچه هنوز آمار دقیقی از متوسط زمان دسترسی به مواد مخدر وجود ندارد، اما پژوهش دکتر جواد اسماعیل ‌پور، در محیطی کاملا بسته و با محدودیت ویژه از 100 جوان 18 تا 22 ساله ، نشان می ‌دهد 85 درصد آنان دسترسی به مواد مخدر تحت شرایطی بشدت کنترل شده را آسان عنوان کرده‌ اند.
این را پژوهشگر و پزشک یکی از مراکز ترک اعتیاد که هر هفته به طور متوسط با 1500 معتاد آماده ترک ملاقات می‌ کند تا حدود 200 نفر از آنان را در کمپ‌ های ویژه ترک اعتیاد پذیرش کند معتقد است : امروز فعالیت عمده ‌فروشان مواد مخدر تا حدودی متوقف شده است و توزیع اصلی را خرده ‌فروش‌ ها به دست گرفته‌ اند.
وی یکی از دلایل اصلی دسترسی آسان به مواد مخدر را نقص در قوانین می ‌داند و می‌ گوید: برای مثال قانون مجازات‌ ها برای روانگردان‌ ها مربوط به سال 1349 است ؛ در حالی که در آن زمان، تعداد روانگردان‌ ها بسیار ناچیز بوده است و با زمان حال مطابقت ندارد.
از سوی دیگر، به گفته دکتر رامین رادفر یکی از مجریان طرح نجات در اصفهان و مدیر یکی از مراکز ترک اعتیاد، مبارزه با عرضه مواد مخدر به عنوان تنها راهکار برای جلوگیری از دسترسی آسان به افیون ، هرگز به موفقیت کامل نمی ‌رسد.
وی در استدلال ادعایش می‌ گوید: در حالی که سهم 10 درصدی از کشف مواد مخدر در دنیا برای بسیاری از کشورها موفقیت محسوب می‌ شود ، ایران بیش از 70 تا 80 درصد کشفیات مواد مخدر دنیا را به خود اختصاص داده اما این رقم تنها حدود 10 تا 15 درصد مواد مخدر تولیدی در افغانستان را شامل می‌ شود.
وی با استناد به این آمار نتیجه می‌ گیرد: در چنین وضعیتی ، طبیعی به نظر می ‌رسد اگر بقیه مواد مخدر تولید شده، به کشورهای همسایه و از جمله ایران فرستاده شود و دسترسی به مواد را به ‌رغم تدابیر شدید امنیتی، آسان کند و ما ناچار شویم به جای تمرکز صرف بر مبارزه با عرضه مواد مخدر ، بر ارائه راه‌های پیشگیرانه متمرکز شویم. عباس دیلمی ‌زاده ، مدیر عامل جمعیت خیریه تولد دوباره نیز یکی از موافقان با تمرکز بر فعالیت ‌های پیشگیرانه، ضمن یاد آوری تلاش 20 ساله ایران برای مبارزه با اعتیاد می‌ افزاید : این تجربه طولانی ثابت می‌ کند کاهش دسترسی نمی ‌تواند در جلوگیری از شیوع اعتیاد، تاثیر بسزایی داشته باشد و فعالیت‌ های پیشگیرانه در این زمینه مفیدترند. وی همچنین بر درمان ‌های پیش از نخستین بار مصرف تاکید می ‌کند و می ‌گوید : این اصطلاح در ایران هنوز مرسوم نشده است اما اگر به کار گرفته شود، مسلما نتایجی مطلوب خواهد داشت .
به گفته مدیرعامل جمعیت خیریه تولد دوباره، درمان ‌های پیش از اولین بار مصرف به درمان‌ هایی گفته می‌ شود که جمعیت هدف آنها اقشار در معرض خطر اعتیاد به دلایل گوناگونی مثل عوامل روان‌ شناختی، اجتماعی یا بیولوژیک هستند.
در هر حال، بر اساس شواهد موجود و اظهارنظر مردم و کارشناسان، دسترسی به مواد مخدر در کشور ما آسان شده است و این موضوع باید مورد توجه مسوولان مبارزه با مواد مخدر قرار گیرد؛ گرچه آنان بر اقدامات پیشگیرانه، بیش از مساله دسترسی آسان به مواد مخدر تاکید دارند، اما این نکته قابل تامل است که دسترسی سریع و سهل به مواد مخدر می ‌تواند یکی از دلایل افزایش آمار معتادان شود...
راستی زنگها برای که به صدا در می آیند...؟
گزارش خبرنگار گروه دانش و فناوری را بشنوید...